Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit) Nedir?
Giriş
Dirsek dış yüzünde (lateral) hissedilen ağrı, günlük aktiviteleri ciddi şekilde kısıtlayabilen yaygın bir şikayettir. "Tenisçi dirseği" olarak bilinen lateral epikondilit, yalnızca tenisçilerde değil, tekrarlayan bilek ve ön kol hareketleri yapan herhangi bir kişide görülebilir.
Lateral epikondilit, 30-50 yaş arasında en sık görülür ve nüfusun yaklaşık %1-3'ünü etkiler. Yanlış ergonomi, aşırı kullanım ve uygun olmayan teknikler başlıca risk faktörleridir. Erken tanı ve doğru tedavi ile tam iyileşme mümkündür.
Lateral Epikondilit Nedir?
Lateral epikondilit, dirseğin dış çıkıntısına (lateral epikondil) tutunmuş olan ekstansör (bilek ve parmakları açan) kas tendonlarının kronik dejenerasyonu ve inflamasyonudur. Özellikle ECRB (Extensor Carpi Radialis Brevis) tendonu en sık etkilenen yapıdır.
Tekrarlayan bilek ekstansiyonu, kavrama ve ön kol supinasyonu (dışa çevirme) hareketleri sırasında tendonlar aşırı yüklenir. Bu, tendon liflerinde mikro yırtıklar, kollajen dejenerasyonu ve yetersiz iyileşmeye yol açar. Sonuçta kronik ağrı ve fonksiyon kaybı gelişir.
📌 Önemli Not:
"Tenisçi dirseği" adına rağmen, hastaların yalnızca %5-10'u tenisçidir. Ofis çalışanları, marangozlar, ressamlar, aşçılar ve günlük tekrarlayan hareketler yapan herkes risk altındadır.
Belirtiler
Lateral epikondilitin tipik belirtileri şunlardır:
- ✓Dirsek dış yüzünde ağrı: Lateral epikondil kemiği üzerinde belirgin hassasiyet
- ✓Kavrama sırasında ağrı: El sıkma, kolu büzme, obje tutma sırasında artar
- ✓Bilek ekstansiyonu sırasında ağrı: Bilek yukarı kaldırma, kapı kolu çevirme gibi aktivitelerde
- ✓Kavrama kuvvetinde azalma: Sıkma ve tutma gücü zayıflar
- ✓Ön kolda yanma hissi: Bazen dirsekten ön kola doğru yayılan ağrı
- ✓Sabah sertliği: Dinlenme sonrası dirsekte sertlik hissi
Tedavi Yöntemleri
Konservatif (Ameliyatsız) Tedavi
Lateral epikondilitin %80-95'i ameliyatsız yöntemlerle iyileşir:
- •Dinlenme ve aktivite modifikasyonu: Ağrıyı artıran tekrarlayan hareketlerden kaçınma (4-6 hafta)
- •Buz uygulaması: Günde 3-4 kez 15-20 dakika soğuk kompres
- •Antiinflamatuar ilaçlar (NSAİD): Ağrı ve inflamasyonu azaltır
- •Fizik tedavi: Eksentrik güçlendirme egzersizleri, ultrason, TENS, laser tedavisi
- •Counterforce brace: Ön kol bandı (tennis elbow strap) tendon üzerindeki basıncı azaltır
- •Kortikosteroid enjeksiyonu: Kısa vadede ağrıyı azaltabilir ancak uzun dönem sonuçları tartışmalıdır
- •PRP (Platelet-Rich Plasma) tedavisi: Tendon rejenerasyonunu destekleyen etkili modern yöntem
- •Ekstrakorporeal Şok Dalga Tedavisi (ESWT): Kronik vakalarda tendon iyileşmesini uyarır
Cerrahi Tedavi
6-12 aylık konservatif tedaviye rağmen iyileşmeyen kronik vakalarda (%10) cerrahi seçenek değerlendirilebilir. Ameliyatta hasarlı tendon dokusu temizlenir (debridman), gerekirse tendon sağlıklı kısma yeniden tutturulur. Açık veya artroskopik teknik uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tenisçi dirseği ne kadar sürede iyileşir?
Doğru tedavi ile 6-12 hafta içinde belirtilerde önemli iyileşme görülür. Ancak tam tendon iyileşmesi ve güç kazanımı 3-6 ay sürebilir. Kronik vakalarda iyileşme daha uzun sürebilir. Fizik tedavi ve egzersiz programına düzenli uyum kritiktir.
PRP tedavisi etkili midir?
Son yıllarda yapılan çalışmalar, PRP'nin (kendi kanınızdan elde edilen büyüme faktörleri) tendon iyileşmesini hızlandırdığını ve kortikosteroid enjeksiyonundan uzun vadede daha etkili olduğunu göstermektedir. Özellikle kronik vakalarda başarı oranı %60-80 düzeyindedir.
En etkili egzersizler nelerdir?
Eksentrik bilek ekstansör egzersizleri (Tyler twist egzersizi), ön kol supinasyon-pronasyon egzersizleri ve kavrama güçlendirme egzersizleri en etkilidir. Egzersizler ağrısız veya minimal ağrılı olmalı, fizik tedavi uzmanı gözetiminde yapılmalıdır.
Tekrarlama riski var mıdır?
Uygun tedavi ve önleyici tedbirler alınmadan aktiviteye dönülürse tekrarlama riski %25-50 arasındadır. Düzenli esneme, güçlendirme egzersizleri, doğru ergonomi, uygun ekipman kullanımı ve kademeli aktivite artışı ile risk minimize edilir.
Kaynaklar
- Coombes BK, et al. "Efficacy and safety of corticosteroid injections and other injections for management of tendinopathy: a systematic review of randomised controlled trials" Lancet. 2010.[PubMed Ara]
- Mishra A, Pavelko T. "Treatment of chronic elbow tendinosis with buffered platelet-rich plasma" Am J Sports Med. 2006.[PubMed Ara]
- Bisset L, et al. "Mobilisation with movement and exercise, corticosteroid injection, or wait and see for tennis elbow" BMJ. 2006.[PubMed Ara]
İlgili İçerik: Ameliyatsız tedavi seçenekleri hakkında daha fazla bilgi için ameliyatsız çözümler sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Lateral epikondilit (tenisçi dirseği), yaygın ancak uygun tedavi ile başarılı şekilde yönetilebilen bir durumdur. Erken tanı, istirahat, fizik tedavi ve eksentrik güçlendirme egzersizleri ile vakaların çoğu ameliyatsız iyileşir. Modern tedavi yöntemleri (PRP, ESWT) kronik vakalarda umut verici sonuçlar sağlamaktadır.
Dirsek dış yüzünde ağrı ve kavrama güçsüzlüğü yaşıyorsanız, bir ortopedi uzmanına başvurarak erken tanı konulması ve bireysel tedavi planı oluşturulması önerilir. Doğru ergonomi, uygun ekipman ve düzenli egzersizlerle tekrarlama riskini minimize edebilirsiniz.