Total diz protezi (artroplasti), diz ekleminin aşınmış veya hasar görmüş yüzeylerinin çıkarıldığı ve yapay parçalarla değiştirildiği cerrahi bir işlemdir. Diz; femur (uyluk kemiği), tibia (kaval kemiği) ve patelladan (diz kapağı) oluşur.
Femur ve tibia arasındaki yumuşak kıkırdak olan menisküs, yastık olarak işlev görür ve hareket sırasında şokun emilmesine yardımcı olur. Artrit, yaralanma veya eklemin diğer hastalıkları bu koruyucu kıkırdak tabakasına zarar verebilir ve günlük aktivitelerde aşırı ağrıya neden olabilir.
Diz Kireçlenmesi Nedir?
Kireçlenme (osteoartrit), bir artrit türüdür. Eklem kıkırdağının kademeli olarak yıprandığı diz artritinin en yaygın şeklidir. Genellikle yaşlı insanları etkiler.
Kireçlenme Nedenleri
- •Eklemde yaralanma veya travma
- •Diz eklemindeki kırıklar
- •Artan vücut ağırlığı
- •Eklem enfeksiyonu
- •Eklem iltihabı
- •Bağ dokusu hastalıkları
Total Diz Protezi Endikasyonları
Total diz protezi ameliyatı, dizde görülen şiddetli kireçlenmelerde uygulanan cerrahi işlemdir. Aşağıdaki durumlarda doktorunuz total diz protezi önerebilir:
Şiddetli Diz Ağrısı
Günlük aktiviteleri sınırlayan (yürüme, merdiven)
Gece Ağrıları
Dinlenme sırasında veya uykuyu bozan ağrı
Kronik İltihap
Dinlenme/ilaçla rahatlamayan şişme
Tedaviye Yanıtsızlık
İlaç, enjeksiyon, fizik tedaviden fayda yok
Diz Deformitesi
Dizde şekil bozukluğu
Hareket Kısıtlılığı
Dizi tam bükememe/açamama
Total Diz Protezi Ameliyatı
Ameliyatın amacı ağrıyı azaltmak ve fonksiyonu geri kazandırmaktır. Spinal veya genel anestezi altında yapılır.
Ameliyat Sonrası Bakım
Rehabilitasyon ameliyattan hemen sonra başlar.
🏃 Fizik Tedavi
- • Bacağı güçlendiren özel egzersizler
- • Diz hareketini düzelten çalışmalar
- • Koltuk değneği/yürüteç ile yürüme
- • Diz immobilizörleri ile stabilizasyon
🔄 CPM Makinesi
Sürekli Pasif Hareket (CPM) makinesi, hasta rahatlarken eklemi kontrollü bir hareket aralığında sürekli hareket ettiren tedavi cihazıdır.
🏠 Ev Egzersizleri
Fiziksel terapist, uyluk ve baldır kaslarını güçlendirmek için bir ev egzersiz programı sağlayacaktır.
📅 İyileşme Süreci
Tam iyileşme 3-6 ay sürer. Düzenli kontroller ve fizik tedavi desteği ile normal yaşama dönüş sağlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Total diz protezi nedir?▼
Total diz protezi (artroplasti), diz ekleminin aşınmış veya hasar görmüş yüzeylerinin çıkarıldığı ve yapay parçalarla değiştirildiği cerrahi bir işlemdir. Şiddetli diz kireçlenmesinde uygulanır.
Diz protezi hangi durumlarda yapılır?▼
Günlük aktiviteleri sınırlayan şiddetli diz ağrısı, gece ağrıları, kronik iltihap, ilaç ve fizik tedaviye yanıtsızlık ve diz deformitesi durumlarında uygulanır.
Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıldır?▼
Rehabilitasyon ameliyattan hemen sonra başlar. Fizik tedavi, özel egzersizler ve CPM makinesi ile diz hareketi düzeltilir. Ev egzersiz programı ile kaslar güçlendirilir.
Diz Ağrınız mı Var?
Total diz protezi tedavisi için uzman değerlendirme. Ağrısız bir yaşam için doğru adım.
📚 Bilimsel Kaynaklar
- 1. Price AJ, et al. "Knee replacement." Lancet. 2018;392(10158):1672-1682. [PubMed Ara]
- 2. Carr AJ, et al. "Knee replacement." Lancet. 2012;379(9823):1331-40. [PubMed Ara]
- 3. Kurtz S, et al. "Projections of primary and revision hip and knee arthroplasty in the United States from 2005 to 2030." J Bone Joint Surg Am. 2007;89(4):780-5. [PubMed Ara]
- 4. Skou ST, et al. "Total knee replacement and non-surgical treatment of knee osteoarthritis." Osteoarthritis Cartilage. 2015;23(8):1276-83. [PubMed Ara]
- 5. Ethgen O, et al. "Health-related quality of life in total hip and total knee arthroplasty." J Bone Joint Surg Am. 2004;86(5):963-74. [PubMed Ara]
📖 Daha Fazla Kaynak Göster (5 ek referans)
- 6. Jones CA, et al. "Total joint arthroplasties: current concepts of patient outcomes after surgery." Rheum Dis Clin North Am. 2007;33(1):71-86. [PubMed Ara]
- 7. Losina E, et al. "Cost-effectiveness of total knee arthroplasty in the United States." Arch Intern Med. 2009;169(12):1113-21. [PubMed Ara]
- 8. Insall JN, et al. "Total knee arthroplasty." Clin Orthop Relat Res. 1985;(192):13-22. PMID: 3967412
- 9. Ranawat CS, et al. "Total condylar knee arthroplasty." Clin Orthop Relat Res. 1976;(120):76-82. [PubMed Ara]
- 10. Maradit Kremers H, et al. "Prevalence of Total Hip and Knee Replacement in the United States." J Bone Joint Surg Am. 2015;97(17):1386-97. [PubMed Ara]